ประเภทของภูมิปัญญาท้องถิ่น
ภูมิปัญญาท้องถิ่นหมายร่วมถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่ชาวบ้านคิดค้นขึ้น แล้วนำมาปรับปรุงแก้ไขพัฒนาแก้ปัญหา เป็นทั้งสติปัญญาและองค์ความรู้ทั้งหมดของชาวบ้าน ดังนั้น จึงมีความครอบคลุมเนื้อหาสาระและแนวทางดำเนินชีวิตในวงกว้าง ภูมิปัญญาท้องถิ่นประกอบไปด้วยองค์ความรู้ในหลายวิชา ดังที่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ (2541) ได้จำแนกไว้รวม 10 สาขา คือ
1. สาขาเกษตรกรรม หมายถึง ความสามารถในการผสมผสานองค์ความรู้ทักษะ และเทคนิคด้านการเกษตรกับเทคโนโลยี โดยการพัฒนาบนพื้นฐานคุณค่าดั้งเดิม ซึ่งคนสามารถพึ่งพาตนเองในสภาวการณ์ต่างๆ ได้ เช่น การทำการเกษตรแบบผสมผสาน การแก้ปัญญา การเกษตรเป็นต้น
2. สาขาอุตสาหกรรมและหัตถกรรม (ด้านการผลิตและการบริโภค) หมายถึง การรู้จักประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการแปรรูปผลผลิต เพื่อชะลอการนำเข้าตลาด เพื่อแก้ปัญหาด้านการบริโภคอย่างปลอดภัย ประหยัด และเป็นธรรมอันเป็นกระบวนการให้ชุมชนท้องถิ่นสามารถพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจได้ตลอดทั้งการผลิตและการจัดจำหน่ายผลผลิตทางหัตถกรรม เช่น การรวมกลุ่มของกลุ่มโรงงานยางพารา กลุ่มโรงสี กลุ่มหัตถกรรม เป็นต้น
3. สาขาการแพทย์ไทย หมายถึง ความสามารถในการจัดการป้องกันและรักษาสุขภาพของคนในชุมชน โดยเน้นให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองทางด้านสุขภาพและอนามัยได้
4. สาขาการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หมายถึง ความสามารถเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทั้งอนุรักษ์ การพัฒนา และใช้ประโยชน์จากคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน
5. สาขากองทุนและธุรกิจชุมชน หมายถึง ความสามารถในด้านบริหารจัดการค้าการสะสมและบริการกองทุนและธุรกิจในชุมชน ทั้งที่เป็นเงินตราและโภคทรัพย์เพื่อเสริมชีวิตความเป็นอยู่ของสมาชิกในชุมชน
6. สาขาสวัสดิการ หมายถึง ความสามารถในการจัดสวัสดิการในการประกันคุณภาพชีวิตของคนให้เกิดความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สังคม และ วัฒนธรรม
7. สาขาศิลปกรรม หมายถึง ความสามารถในการผลิตผลงานทางด้านศิลปะสาขาต่างๆ เช่น จิตกรรมประติมากรรม วรรณกรรม ทัศนศิลป์ คีตศิลป์ เป็นต้น
8. สาขาจัดการ หมายถึง ความสามารถในการบริหารการจัดการดำเนินงานด้านต่างๆ ทั้งขององค์กรชุมชน องค์กรทางสังคมอื่นๆ ในสังคมไทย เช่น การจัดการองค์กรของกลุ่มแม่บ้านระบบผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนเป็นต้น กรณีของการจัดการศึกษาเรียนรู้ นับได้ว่าเป็นภูมิปัญญาสาขาการจัดการที่มีความสำคัญ เพราะการจัดการศึกษาเรียนรู้ดี หมายถึงกระบวนการเรียนรู้ พัฒนาและถ่ายทอดความรู้ภูมิปัญญาไทยที่มีประสิทธิผล
9. สาขาภาษาและวรรณกรรม หมายถึง ความสามารถผลิตผลงานเกี่ยวกับด้านภาษา ทั้ง ภาษาถิ่นภาษาโบราณ ภาษาไทย และการใช้ภาษา ตลอดทั้งด้านวรรณกรรมทุกประเภท
10. สาขาศาสนาและประเพณีหมายถึง ความสามารถประยุกต์และปรับใช้หลักธรรมคำสอนทางศาสนาเชื่อและประเพณีดั้งเดิมที่มีคุณค่าให้เหมาะสมต่อการประพฤติปฏิบัติให้บังเกิดผลดีต่อบุคคลและสิ่งแวดล้อม เช่น การถ่ายทอดหลักศาสนา การบวชป่า การประยุกต์ ประเพณี บุญประทายข้าว เป็นต้น
ภูมิปัญญาท้องถิ่นตำบลสะเตง
กล้วยฉาบเบอร์เส้ง
ทำจากวัตถุดิบในชุมชน นำมาแปรรูปเป็นกล้วยฉาบ กล้วยฉาบเบอร์เส้ง ผลิตจาก 'กล้วยหิน' ซึ่งเป็นพืชประจำถิ่นและพืช GI ของจังหวัดยะลา ผ่านการพัฒนารสชาติโดยการขายและแจกให้ชิมฟรี กระทั่งได้รสชาติที่ลงตัว จึงเดินหน้าเข้าร่วมกลุ่มกับ สสว.และจดทะเบียนขึ้นเป็นสินค้า OTOP รวมถึงได้เข้าร่วมงาน SME Provincial Champions 2019 จนเป็นที่รู้จัก
ในปี 2561 ทางกลุ่มได้รับรางวัลชนะการประกวดกล้วยหินทอดกรอบแก้ว และต่อมาในปี 2562 ได้รับรางวัลผู้ชนะการประกวดกล้วยหินทอดเค็ม ในงานมหกรรมผลไม้ และของดีเมืองยะลา
ผลิตโดย : กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านเบอเส้ง
ที่อยู่ : 141 ถนนสุขยางค์ ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา 95000
โทร : 083-1856320, 087-2965644
ตุ๊กตาแขวน “ซาไก”
ตุ๊กตาแขวน “ซาไก” น่ารัก ๆ ที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น ได้แก่ เปลือกหุ้มและเมล็ดหมากนวล เมล็ดยางพารา ลูกปัดไม้รังไหม เป็นได้ทั้งพวงกุญแจหรือจะนำไปแขวนประดับกระเป๋าก็ได้
ผลิตโดย : กลุ่มพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ จังหวัดชายแดนใต้
ที่อยู่ : ศูนย์ประชาสัมพันธ์ส่วนหน้า เทศบาลนครยะลา 10 ถนนสุขยางค์ ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา 95000
โทร : 098-6712402
Line : 0986712402
'ลูกหวือ' ของเล่นย้อนยุค
ที่อยู่ : ศูนย์ประชาสัมพันธ์ส่วนหน้า เทศบาลนครยะลา 10 ถนนสุขยางค์ ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา 95000
โทร : 098-6712402
Line : 0986712402
ต้องระบุชื่อภูมิปัญญา ประวัติ ความชำนาญ บ้านอยู่ไหน จะได้ตามไปเรียนรู้ถูก
ตอบลบ